Invoering tweede lezing in de Kamer: een eerste, kritische evaluatie

See English version below.

In het kader van de zesde staatshervorming heeft de institutionele wetgever de Senaat omgevormd tot een volwaardige deelstatenkamer. Deze hervorming heeft de bevoegdheden van de Senaat aanzienlijk ingeperkt met als logisch gevolg dat de Kamer van volksvertegenwoordigers nu een ruimer bevoegdheidspakket heeft. De Kamer is sinds de inwerkingtreding van de zesde staatshervorming exclusief bevoegd voor de meeste federale wetgeving en staat in voor de residuaire wetgevende bevoegdheden. Ter compensatie van de uitbreiding van de monocamerale procedure, kan de Kamer nu zelf een reflectie- en controlefunctie uitoefenen door middel van een tweede lezing van voorgestelde wetgeving.

Read more

First, critical reflections on the introduction of a second reading of legislation in the Chamber

In the context of the sixth state reform, the institutional legislator has reformed the Senate into a full-fledged Chamber of the federated states. This reform substantially curtailed the legislative powers of the Senate, which logically resulted in an expansion of the powers of the Chamber of Representatives. Since the sixth state reform entered into force, the Chamber is exclusively competent for most part of the federal legislation and has residual legislative powers. As compensation for the expansion of the unicameral procedure, the Chamber can now fulfill a reflective and supervisory role via a second reading of proposed legislation.

Read more

Appointment of mayors in the municipalities around Brussels: the carousel keeps spinning after the sixth state reform

See Dutch version below.

Adriaan De Leeuw en Alexander Roels (master students, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

NaamloosAfter the establishment of the language border, a special language regime has been introduced for certain municipalities. The residents of these municipalities with facilities located in the French or Dutch language area can communicate with the municipal administration in another language, Dutch or French respectively. However, this arrangement has led to numerous discussions between the Dutch- and French-speaking communities. The Flemish government has tried to end this conflict with the Peeters Directive. The directive determines that French-speaking residents of the Flemish municipalities with facilities have to reapply every single time to communicate in French. The French-speaking community was not amused and questioned this interpretation of the language legislation before (a Dutch-speaking chamber of) the Council of State. However, the Council affirmed the primary status of the Dutch language in these municipalities. Some mayors, nevertheless, refused to adopt this interpretation. In turn, the Flemish government refused to appoint these mayors. Supported by their municipal council, these ‘rebellious mayors’ were nominated repeatedly after every refusal of appointment by the Flemish government An appointment carousel was born and the sixth state reform has – hitherto in vain – tried to stop it.

Read more

Benoeming burgemeesters in de Brusselse randgemeenten: de carrousel blijft draaien na de zesde staatshervorming

Adriaan De Leeuw en Alexander Roels (masterstudenten, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker, UGent) & Pieter Cannoot (assistent, UGent)

NaamloosBij het vastleggen van de taalgrens werd voor enkele gemeenten een speciaal statuut uitgewerkt. In deze zogenaamde faciliteitengemeenten die in het Frans of Nederlands taalgebied liggen, krijgen de inwoners de mogelijkheid om zich in een andere taal, respectievelijk Nederlands of Frans, tot het bestuur te wenden. Deze regeling heeft evenwel al tot veel discussie geleid tussen Nederlands- en Franstaligen. De Vlaamse regering heeft met de Omzendbrief Peeters geprobeerd om dit conflict te beslechten. De omzendbrief stelt dat Franstalige inwoners van de Vlaamse faciliteitengemeenten voortaan telkens opnieuw hun voorkeur om in het Frans te communiceren kenbaar moeten maken. De Franstaligen lieten het daar niet bij en vochten deze interpretatie van de taalwetgeving aan voor de Nederlandstalige kamer van de Raad van State. De Raad bevestigde echter de voorrangsstatus van het Nederlands. Desondanks weigerden enkele burgemeesters deze interpretatie te volgen. Als reactie weigerde de Vlaamse regering op haar beurt deze burgemeesters te benoemen. Gesteund door hun gemeenteraad, werden de ‘balorige burgemeesters’ steeds opnieuw voorgedragen. Keer op keer weigerde de Vlaamse regering hen te benoemen. Een benoemingscarrousel ontstond en de zesde staatshervorming heeft deze - voorlopig tevergeefs - proberen te stoppen.

Read more

De dubbelaspectleer toegelicht

See English version below.

NaamloosProfessor Jürgen Vanpraet (UA) werd uitgenodigd in de Grondige Studie Grondwettelijk Recht (UGent) voor een gastcollege over de dubbelaspectleer. Studente Evelien Verstraeten heeft hem nog een aantal vragen voorgelegd, die hebben geleid tot een bijzonder interessant interview.

Jürgen Vanpraet is professor aan de Universiteit van Antwerpen en gespecialiseerd in publiekrecht. Hij beschikt over een uitgebreide expertise op het vlak van staatshervorming en de bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid, de gemeenschappen en gewesten. Hij is auteur van het naslagwerk ‘De latente staatshervorming’ (2011).

Read more

Shedding light on the double aspect doctrine

NaamloosProfessor Jürgen Vanpraet (UA) was invited to give a guest lecture about the double aspect doctrine in the Advanced Study of Constitutional Law at Ghent University. Afterwards, student Evelien Verstraeten has asked him some additional questions, which have led to an interesting interview.

Jürgen Vanpraet is a professor at the University of Antwerp in public law. He has a broad knowledge in the field of institutional reform and the distribution of powers between the federal level, the communities and regions. He is author of the monograph ‘De latente staatshervorming’ [The latent state reform] (2011).

Read more

Judges de-escalate heated Belgian language conflict

Stefan Graziadei, PhD student at the Faculty of Law, University of Antwerp.

With its decisions on the language facilities and the appointment of mayors in the Brussels periphery, Belgium’s highest administrative court, the Council of State, found a compromise on a very heated institutional conflict. The decisions date from June and December 2014 and are familiar to the Belgian public opinion. Unfortunately, they are largely unknown to comparative lawyers and political scientists who do not live in Belgium. The decisions deal with the Flemish government’s refusal to appoint several French-speaking mayors in the municipalities around Brussels due to breaches of the language legislation. This is a long-standing issue and was already criticized by the Council of Europe in 2008. Mayors of Dutch municipalities with facilities for French-speaking citizens refused to apply the Flemish interpretation of the language legislation, according to which French speakers have to submit a separate request for every document which they want to obtain in their own language. French speakers, on the contrary, argued that the Flemish interpretation contradicted federal law and the Belgian Constitution. In an interesting landmark decision, the Council of State cut the Gordian knot by ruling that French speakers (only) have to apply every four years in order to receive administrative documents in their language. However, the significance of this case is broader, as it touches on the delicate equilibrium between the language communities in Belgium. Political parties are often unwilling to compromise on institutional questions for strategic reasons. The decisions of the Council of State show how judges can resolve an ensuing political gridlock through imposing a mutually acceptable legal solution.

Read more

Filip, laatste Koning der Belgen? Rol en toekomst van de monarchie

monarchieProfessor Herman Van Goethem (UA) werd uitgenodigd in de Grondige Studie Grondwettelijk Recht (UGent) voor een gastcollege over de rol van de monarchie. Studente Karen van Esbroeck heeft hem nog een aantal vragen voorgelegd, die Prof. Van Goethem vrank en vrij heeft beantwoord met interessante en soms opmerkelijke antwoorden.

Herman Van Goethem is professor aan de Universiteit van Antwerpen. De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten heeft hem onlangs de Loopbaanprijs voor Wetenschapscommunicatie gegeven. Hij is gespecialiseerd in de politieke geschiedenis van België in de 19de en 20ste eeuw. Hij heeft o.m. in 2008 het boek “De monarchie en 'het einde van België'” gepubliceerd.

Enkele citaten:

De monarchie is een instelling die geld kost, ‘die mensen wonen in kastelen’ … men kan niet van de ene op de andere dag de dotaties stopzetten.

Van Leopold I zijn er denk ik zeventien of achttien buitenechtelijke kinderen gekend. Deze kinderen kunnen geografisch gelokaliseerd worden op de weg die Leopold I moest afleggen van Brussel naar zijn kasteel in de Ardennen.

De rol van de Koning bij het vormen van een regering is nog de enige belangrijke rol.”

“De monarchie als instelling is niet meer van deze tijd … Bij de mensen in de straat …  zal je wel een emotionele waarde waarnemen die ze aan de monarchie hechten.”

 “Het is niet denkbaar en niet doenbaar om in België de monarchie af te schaffen. Enkel in de context van het uiteenvallen van België zou dit kunnen gebeuren.

De erfelijkheid van gestoorde familierelaties vind je ook bij de monarchie Ik vermoed dat de zaak Delphine Boël uiteindelijk onontvankelijk kan worden verklaard, omdat die termijn al lang verstreken is, zelfs als de publieke opinie sterk zou reageren op deze onrechtvaardigheid.

Read more

Catalonia, the European State System and International Limits on Self-Determination

Dr. Frederik Dhondt , Postdoctoral Research Fellow of the Research Foundation Flanders (FWO), Legal History Institute (UGent)

See Dutch version below

The Catalan and Scottish referenda have been addressed previously on this blog, at the occasion of Prof. Tierney (Edinburgh)’s lecture in Ghent. As a legal historian, my remarks are situated in the margin of a debate between specialists of present-day public law. Nevertheless, historical comparison can serve to illustrate continuities and recurrences, as well as obvious differences. Not only constitutional documents (as emphasized by Professor Tierney), but also international de facto and de jure constraints limit the right of self-determination. If the efficiency of the former category is questionable, the influence of the European State System is undeniable.

Read more

Catalonië, het Europese statensysteem en de internationale beperkingen op het recht op zelfbeschikking

Dr. Frederik Dhondt , Postdoctoraal Onderzoeker van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO), Insituut voor Rechtsgeschiedenis (UGent) 

De Catalaanse en Schotse referenda werden eerder op deze blog behandeld, ter gelegenheid van de Gentse lezing van Prof. Tierney (Edinburgh). Mijn bedenkingen zijn die van een rechtshistoricus en staan als dusdanig eerder in de marge van een debat tussen publicisten. Desondanks denk ik dat historische reflectie evengoed als evidente verschillen ook recurrentie en continuïteit aan het licht kunnen brengen. Niet alleen grondwettelijke documenten (zoals benadrukt door Prof. Tierney), maar ook de facto en de jure internationale beperkingen vormen grendels op het recht op zelfbeschikking. Misschien zelfs sterker in het laatste geval dan in het eerste, als we kijken naar de geschiedenis van het Europese statensysteem.

Read more