Hervorming van het Hof van Assisen: quo vadis?

Jan Joos en Leonore De Bock (master studenten, UGent), Sien Devriendt (assistente, UGent)Jurgen Goossens (FWO postdoctoraal onderzoeker, UGent – universitair docent, Erasmus University Rotterdam) en  Pieter Cannoot (assistent, UGent) 

Met de invoering van Potpourri II op 5 februari 2016 hervormde minister van Justitie Koen Geens het Hof van Assisen. Dat Hof was sinds de onafhankelijkheid van België bevoegd om de zwaarste misdaden te berechten. De hervorming kwam er na jarenlang debatteren over de kost en impact van assisenprocedures en werd bewerkstelligd door gebruik te maken van de techniek van ‘correctionaliseren’. Door correctionalisering was het mogelijk om misdaden die normaal gezien voor het Hof van Assisen kwamen, na het aannemen van verzachtende omstandigheden door de onderzoeksgerechten, het openbaar ministerie en de vonnisgerechten, voor de correctionele rechtbank te brengen. Het Hof en de volksjury konden op die manier zonder grondwetswijziging ontlast worden. De regeling werd echter ongrondwettig bevonden door het Grondwettelijk Hof. Ook het voorstel van minister Geens om het Hof te vervangen door ‘criminele kamers’ werd geen succes. In de commissie Justitie worden sinds 25 april 2018 opnieuw hoorzittingen georganiseerd over de toekomst van het Hof van Assisen.In dit artikel lichten we de redenen tot de gedeeltelijke vernietiging van Potpourri II toe en reiken we mogelijke alternatieven aan voor het (kost)efficiënter berechten van de zwaarste misdrijven. 

Read more

Hervorming van de provincies: quo vadis?

Robin Verbeke (advocaat-stagiair bij LDR Advocaten)

De Vlaamse provincies hebben het hard te verduren. Na een jarenlang debat over het nut van onze provinciale instellingen bereikte de Vlaamse Regering in 2014 een akkoord over de toekomst van het bovenlokaal niveau. Op zich is het niet onlogisch dat er een evaluatie van het provinciale niveau plaatsvindt. In het woelig staatsrechtelijke landschap van de 20e eeuw zijn de provincies immers quasi ongewijzigd gebleven. De gemeenten werden sterker en groter onder invloed van de fusiebewegingen van de jaren ’70 en het federaliseren van België ging gepaard met de oprichting van de gewesten en gemeenschappen. De provincies beconcurreerden dus niet enkel de lokale besturen en hun intercommunale organen, ook top-down voelen zij de hete adem van de Vlaamse instellingen. Het speelveld werd kleiner en het aantal spelers groter.

Het Vlaamse regeerakkoord stelde dan ook voorop: “we slanken de provincies verder af”. Niet alleen zouden de provincies vanaf 1 januari 2017 enkel focussen op de grondgebonden bevoegdheden, ook zouden ze alle provinciale persoonsgebonden bevoegdheden verliezen. Inmiddels werd de deadline verschoven naar 1 januari 2018 en heeft de Vlaamse Regering enkele plannen moeten bijsturen of laten varen. Niettemin zou de afslanking vanaf volgend jaar compleet moeten zijn. De hertekening van het provinciale bestuursniveau kan gekaderd worden binnen een bredere herstructureringsbeweging waarin ook de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, de OCMW’s en de lokale besturen een vernieuwde rol krijgen.

Read more