Volksvertegenwoordiger, minister, rechter. “Maar het liefst was ik advocaat.”

Volksvertegenwoordiger, minister, rechter. “Maar het liefst was ik advocaat.”

Marie Woods en Alexander Dekeyser (masterstudenten UGent) spraken met Erik Derycke, emeritus rechter in het Grondwettelijk Hof. Op 28 oktober 2019 ving het emeritaat van UGent-alumnus Erik Derycke aan. Daarmee nam hij na meer dan 18 jaar afscheid van zijn functie als rechter in het Grondwettelijk Hof. Derycke was voordien...Read moreRead moreRead more

Scheiding van kerk en staat: naar een (werkelijk) neutrale grondwet? Interview met Thomas Leys (coördinator studiedienst Open Vld)

Bram De Cock en Tim Deley (masterstudenten UGent) namen een diepgaand interview af met Thomas Leys, coördinator van de studiedienst van Open Vld.

Leys ondersteunde Patrick Dewael bij de totstandkoming van het voorstel tot een preambule bij de Belgische grondwet.

Scheiding kerk en staatHet debat over de plaats van godsdienst binnen onze samenleving wint de laatste jaren aan belang. De voorbije decennia heeft de immigratie vanuit islamitische landen vragen doen rijzen naar de plaats van de islam. Denk bijvoorbeeld aan islamitische terrorisme, onverdoofd slachten of al dan niet voorzien van gescheiden zwemgelegenheden voor mannen en vrouwen. Hierdoor rijzen in onze postgeseculariseerde West-Europese samenleving vragen over de verhouding tussen religie – recentelijk in het bijzonder de islam – enerzijds, en de burgerlijke samenleving of de democratische staat anderzijds. Zo zijn er bezorgdheden dat binnen bepaalde bevolkingsgroepen de opvatting zou leven dat religieuze voorschriften primeren op de burgerlijke wet waardoor onze ‘fundamentele waarden’ onder druk komen te staan. Anderen daarentegen beschouwen godsdienst als inherent onverzoenbaar met een rationeel wereldbeeld, waardoor in twijfel wordt getrokken of religie rechtmatig een plaats mag opeisen in de staat. De discussie over de verhouding tussen religie en staat is dan ook terug van nooit weggeweest.

Het bovenstaande is niet aan de aandacht van de politieke wereld ontsnapt. Uit verschillende hoeken wordt opgeroepen tot een aangepaste (grond)wettelijke regeling inzake de verhouding tussen kerk, geloof en staat. Patrick Dewael (Open Vld) nam het initiatief tot het opstellen van een verslag over het karakter van de staat in de Commissie Grondwet. Kamerleden Veerle Wouters en Hendrik Vuye betoogden in een reactie dat de grondwet expliciet de suprematie van de burgerlijke wet boven religieuze voorschriften dient voor te schrijven. Patrick Dewael stelde op zijn beurt voor om een preambule aan onze grondwet toe te voegen en bepaalde grondwettelijke bepalingen te wijzigen. Hij beoogt onder meer de scheiding van geloof en staat, de neutraliteit van de overheid, de gelijkheid van mannen en vrouwen en meer in het algemeen de waarden van de Verlichting prominenter in de grondwet te verankeren. Reacties vanuit andere partijen geven evenwel aan dat de noodzaak van dergelijke grondwetswijzigingen niet door iedereen als even dringend wordt ervaren. De huidige verhouding tussen kerk en staat vormt immers het resultaat van historische compromissen. Het is geen sinecure om deze evenwichten substantieel in vraag te stellen.

Read more