De toekomst van de Senaat: gewikt en gewogen

See English version below

Marie DeCock, Cédric Labens, Laura Meuleman en Elien Verniers (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Pieter Cannoot (assistent, UGent) en Juan Benjumea Moreno (assistent, UGent)

De zesde staatshervorming Senaatzorgde voor de creatie van de Vlinder-Senaat, met een nieuwe samenstelling en beperktere bevoegdheden. Bovenal dient de Senaat zijn functie als deelstatenkamer waar te maken. Als je de meest essentiële bepalingen over de Senaat erop naleest – artikelen 56, 67, 68 van de Grondwet – is deze wetgevende kamer juridisch gezien adequaat ontworpen. Helaas, ook deze hervorming was het resultaat van een typisch Belgisch compromis. Een gebrek aan politieke eensgezindheid bij het Vlinderakkoord verhinderde dan ook de volkomen transformatie van de Senaat tot een volwaardige deelstatenkamer. Het onbevredigende resultaat van deze ‘willen-maar-niet-kunnen’-hervorming zette politici aan om reeds één jaar na de geboorte van de Vlinder-Senaat zelf innovatieve alternatieven voor te stellen. Maar hoe zit het daar mee? Blijft de Senaat zoals hij is of wil men het weer over een andere boeg gooien? Wil men de Senaat in zijn oude glorie herstellen? Of gaat men de Senaat van de wal in de sloot helpen? Hoog tijd om de meest in het oog springende ideeën onder de loep te nemen. Naast het politieke debat en de vraag of deze voorstellen een oplossing kunnen zijn, gaan we ook in op het grondwettelijke kader.

Read more

Invoering tweede lezing in de Kamer: een eerste, kritische evaluatie

See English version below.

In het kader van de zesde staatshervorming heeft de institutionele wetgever de Senaat omgevormd tot een volwaardige deelstatenkamer. Deze hervorming heeft de bevoegdheden van de Senaat aanzienlijk ingeperkt met als logisch gevolg dat de Kamer van volksvertegenwoordigers nu een ruimer bevoegdheidspakket heeft. De Kamer is sinds de inwerkingtreding van de zesde staatshervorming exclusief bevoegd voor de meeste federale wetgeving en staat in voor de residuaire wetgevende bevoegdheden. Ter compensatie van de uitbreiding van de monocamerale procedure, kan de Kamer nu zelf een reflectie- en controlefunctie uitoefenen door middel van een tweede lezing van voorgestelde wetgeving.

Read more

Hervorming van de Senaat: nieuwe start of tussenstap naar einde van het bicameralisme?

Benjamin Magnus & Pauline Verbiest (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 3 van 6

“Indien de Senaat zijn bestaansreden wil behouden, moet de instelling zich ontpoppen tot een efficiënt overlegplatform voor de deelstaten dat communautaire problemen ontmijnt en toekomstige stappen in de hervorming van de Belgische (con)federale Staat voorbereidt.”

SenaatDe Belgische Senaat ziet er na de zesde staatshervorming helemaal anders uit. Het Vlinderakkoord van 11 oktober 2011 over de zesde staatshervorming voerde een hervorming van het Belgische tweekamerstelsel door, waarbij de Senaat en diens functie werden gewijzigd. De Senaat is nu een assemblee die de belangen van de deelstaten op het federale niveau vertegenwoordigt. Een gewijzigde samenstelling en een beperkter bevoegdheidspakket moeten bijdragen tot de vervulling van deze nieuwe rol als deelstatenkamer. Het valt echter af te wachten hoe de vernieuwde Senaat zijn (beperkte) rol zal invullen. Indien de Senaat zijn bestaansreden wil behouden, moet hij zich volgens ons ontpoppen tot een efficiënt overlegplatform voor de deelstaten dat communautaire problemen ontmijnt en toekomstige stappen in de hervorming van de Belgische (con)federale Staat voorbereidt.

Read more