Hervorming Bijzondere Financieringswet en gewestelijke fiscale autonomie

Célia Nennen en Carl Kyndt (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker, UGent) en Pieter Cannoot (assistent, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 4 van 6

Het institutioneel akkoord over de zesde staatshervorming stelde een aanzienlijke hervorming van de deelstatelijke financiering in het vooruitzicht. De Bijzondere Wet van 6 januari 2014 voert voornamelijk meer fiscale autonomie in voor de gewesten. Hierna worden de belangrijkste principes van de hervorming toegelicht.

afbeelding BFWBij de omvorming van België tot een federale staat werd een vrij omslachtig kluwen ontworpen om de gemeenschappen en gewesten te financieren. De derde staatshervorming van 1988 luidde het begin in van de Bijzondere Financieringswet (BFW). De BFW zorgde ervoor dat de financiering voor de gewesten en gemeenschappen voornamelijk uit toegewezen delen (‘dotaties’) van de federale personenbelasting (PB) en de belasting op toegevoegde waarde (BTW) kwamen.

Read more

Reform of the Senate: fresh start or step towards the end of bicameralism?

See Dutch version below

Benjamin Magnus & Pauline Verbiest (master students Advanced Study Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overview sixth state reform: part 3 of 6

“If the Senate wants to uphold its raison d’être, it should develop into an efficient consultation platform for the federated entities which solves institutional conflicts and prepares future steps in the reform of the Belgian (con)federal state.”

SenaatThe Belgian Senate looks completely different after the sixth state reform. The Butterfly Agreement of October 11, 2011 on the sixth state reform executed a reform of the bicameral system, whereby the Senate and its function were revised. From now on, the Senate is an assembly representing the interests of the federated entities on the federal level. An altered composition and more limited powers should enable the Senate to fulfill this new role as chamber of the federated entities. However, it remains to be seen how the new Senate will fulfill its (restricted) role. If the Senate wants to uphold its raison d’être, we believe it should develop into an efficient consultation platform for the federated entities which solves persisting disagreements between the Communities and Regions, and prepares future steps in the reform of the Belgian (con)federal state.

Read more

Hervorming van de Senaat: nieuwe start of tussenstap naar einde van het bicameralisme?

Benjamin Magnus & Pauline Verbiest (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 3 van 6

“Indien de Senaat zijn bestaansreden wil behouden, moet de instelling zich ontpoppen tot een efficiënt overlegplatform voor de deelstaten dat communautaire problemen ontmijnt en toekomstige stappen in de hervorming van de Belgische (con)federale Staat voorbereidt.”

SenaatDe Belgische Senaat ziet er na de zesde staatshervorming helemaal anders uit. Het Vlinderakkoord van 11 oktober 2011 over de zesde staatshervorming voerde een hervorming van het Belgische tweekamerstelsel door, waarbij de Senaat en diens functie werden gewijzigd. De Senaat is nu een assemblee die de belangen van de deelstaten op het federale niveau vertegenwoordigt. Een gewijzigde samenstelling en een beperkter bevoegdheidspakket moeten bijdragen tot de vervulling van deze nieuwe rol als deelstatenkamer. Het valt echter af te wachten hoe de vernieuwde Senaat zijn (beperkte) rol zal invullen. Indien de Senaat zijn bestaansreden wil behouden, moet hij zich volgens ons ontpoppen tot een efficiënt overlegplatform voor de deelstaten dat communautaire problemen ontmijnt en toekomstige stappen in de hervorming van de Belgische (con)federale Staat voorbereidt.

Read more

Catalonia, the European State System and International Limits on Self-Determination

Dr. Frederik Dhondt , Postdoctoral Research Fellow of the Research Foundation Flanders (FWO), Legal History Institute (UGent)

See Dutch version below

The Catalan and Scottish referenda have been addressed previously on this blog, at the occasion of Prof. Tierney (Edinburgh)’s lecture in Ghent. As a legal historian, my remarks are situated in the margin of a debate between specialists of present-day public law. Nevertheless, historical comparison can serve to illustrate continuities and recurrences, as well as obvious differences. Not only constitutional documents (as emphasized by Professor Tierney), but also international de facto and de jure constraints limit the right of self-determination. If the efficiency of the former category is questionable, the influence of the European State System is undeniable.

Read more

Catalonië, het Europese statensysteem en de internationale beperkingen op het recht op zelfbeschikking

Dr. Frederik Dhondt , Postdoctoraal Onderzoeker van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO), Insituut voor Rechtsgeschiedenis (UGent) 

De Catalaanse en Schotse referenda werden eerder op deze blog behandeld, ter gelegenheid van de Gentse lezing van Prof. Tierney (Edinburgh). Mijn bedenkingen zijn die van een rechtshistoricus en staan als dusdanig eerder in de marge van een debat tussen publicisten. Desondanks denk ik dat historische reflectie evengoed als evidente verschillen ook recurrentie en continuïteit aan het licht kunnen brengen. Niet alleen grondwettelijke documenten (zoals benadrukt door Prof. Tierney), maar ook de facto en de jure internationale beperkingen vormen grendels op het recht op zelfbeschikking. Misschien zelfs sterker in het laatste geval dan in het eerste, als we kijken naar de geschiedenis van het Europese statensysteem.

Read more

BHV finally split-up through typical Belgian compromise

See Dutch version below

Laurens Dumoulin & Mukan Heynderickx (master students Advanced Study Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overview sixth state reform: part 2 of 6

We are finally there. Although former Prime Minister Yves Leterme assumed that the split-up of Brussels-Halle-Vilvoorde (BHV) would have taken only five minutes of political courage, in fact it took the politicians several years to reach an agreement. The Butterfly agreement of 11 October 2011 on the sixth state reform has solved the problem, or better said, resulted in a compromise à la belge.

BHVThe electoral district BHV dates back to 1830, shortly after the independence of Belgium. After the first state reforms, which divided Belgium into monolingual communities and territorially based regions, a special phenomenon occurred: the electoral district BHV spanned two regions (and two linguistic areas), namely the Flemish Region and the bilingual Brussels Capital Region. It included the 19 municipalities of the bilingual area Brussels and 35 municipalities of the province Flemish Brabant. Moreover, the federal Election Act was changed in 2002 and merged the former electoral constituencies based on communal districts into provincial electoral districts. Nevertheless, in Flemish Brabant, the existing districts BHV and Leuven remained unchanged.

Read more

BHV eindelijk gesplitst in typisch Belgisch compromis

Laurens Dumoulin & Mukan Heynderickx (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker, UGent) & Pieter Cannoot (assistent, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 2 van 6

Het is eindelijk zover. Waar toenmalig premier Yves Leterme aanvankelijk nog dacht dat de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV) slechts vijf minuten politieke moed zou vergen, hebben de politici er uiteindelijk vele jaren over gedaan. In het Vlinderakkoord van 11 oktober 2011 over de zesde staatshervorming is het probleem opgelost, of beter gezegd, werd een compromis à la belge bereikt.

BHVDe kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde ontstond reeds kort na het ontstaan van België in 1830. Door de eerste staatshervormingen, waarbij gemeenschappen en gewesten werden opgericht, vormde zich een bijzonder fenomeen: de kieskring BHV lag nu in twee gewesten (en twee taalgebieden), namelijk het Vlaams Gewest (Nederlandse taalgebied) en het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest (tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad). Het omvat de 19 gemeenten van het tweetalige gebied Brussel en 35 gemeenten uit Vlaams-Brabant. Bovendien wijzigde in 2002 de federale kieswet waardoor de kiesarrondissementen werden samengevoegd tot provinciale kieskringen. In de provincie Vlaams-Brabant werden de arrondissementen Brussel-Halle-Vilvoorde en Leuven echter behouden.

Read more

Monthly Overview – October 2014

BelConLawBlog publishes a selected reading list of new scholarship regarding Belgian constitutional law in journals and books (I), decisions of the Belgian Constitutional Court in which a violation of the Constitution has been found (II), upcoming national conferences (III), news articles (IV), and call for papers (V). In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

Read more

Revision of the Constitution in the sixth state reform

See Dutch version below

Maarten De Sweemer & Jonas Bel (master students Advanced Study of Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overview sixth state reform: part 1 of 6

Amendment of article 195: the Constitution a scrap of paper?

“We urge the politicians to hold a debate in the upcoming years about modernising the constitutional amendment procedure instead of applying the trick with article 195 of the Constitution again.”

The implementation of the sixth state reform (2012-2014) has shown that the constitutional amendment procedure is at odds with the current Belgian federal cooperation model. In order to implement this state reform, the Chamber of Representatives has temporarily changed the constitutional amendment procedure in article 195 of the Constitution with a two-thirds majority on March 15, 2012. The Representatives added a divergent ‘transitional provision’ to article 195. This revision of article 195 provoked a lot of criticism and has finally been examined by the European Commission for Democracy through Law, the so-called Venice Commission.

Read more

Herziening van de Grondwet in de zesde staatshervorming

Maarten De Sweemer en Jonas Bel (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker UGent) en Pieter Cannoot (assistent UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 1 van 6

Wijziging artikel 195: de Grondwet een vodje papier?

“Wij roepen de politici op om de komende jaren het debat aan te gaan over een modernisering van de grondwetsherzieningsprocedure in plaats van opnieuw de truc met artikel 195 van de Grondwet toe te passen.”

afbeelding Belgian constitutinal law 1Bij de zesde staatshervorming (2012-2014) werd duidelijk dat de procedure tot herziening van de  Grondwet op gespannen voet staat met het huidige Belgische federale compromismodel. Om het institutioneel akkoord over deze staatshervorming te kunnen implementeren, heeft de Kamer van Volksvertegenwoordigers op 15 maart 2012 met een tweederdemeerderheid de herzieningsprocedure in artikel 195 van de Grondwet tijdelijk gewijzigd door toevoeging van een afwijkende ‘overgangsbepaling’. Deze wijziging van artikel 195 ontlokte echter veel kritiek en de zaak belandde uiteindelijk voor de Europese Commissie voor Democratie door Recht, de zogenaamde Commissie van Venetië.

Read more