Coöperatief federalisme: zijn de Belgen het samenwerken verleerd?

Marleen Bultynck, Lies Eeckhout, Jeroen Sergeyssels, Yasmine Verhofstadt (master studenten, UGent), Jurgen Goossens (FWO postdoctoraal onderzoeker, UGent – universitair docent, Erasmus Universiteit Rotterdam) en Sien Devriendt (assistente, UGent)

 

België kent verscheidene soorten samenwerkingsvormen. Het samenwerkingsakkoord, zoals vastgelegd in artikel 92bis Bijzondere wet tot hervorming der instellingen (BWHI), is het voorbeeld bij uitstek. Dergelijk akkoord bewerkstelligt - al dan niet verplicht - een samenwerking tussen de federale staat, de gemeenschappen en de gewesten, bijvoorbeeld de gezamenlijke oprichting en het beheer van gemeenschappelijke diensten, het gezamenlijk uitoefenen van eigen bevoegdheden of de gezamenlijke ontwikkeling van initiatieven. De zesde staatshervorming stelde het sluiten van 26 samenwerkingsakkoorden voorop. Op dit moment zijn evenwel slechts zes samenwerkingsakkoorden afgesloten. Het is dan ook nuttig om te reflecteren over het Belgisch coöperatief federalisme en de effectiviteit van samenwerkingsakkoorden in het bijzonder.

 

Read more

Monthly Overview – February 2017

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent).

Read more

Nood aan noodtoestand in België?

Greta De Braeckeleer, Laurine Mys, Katja Van Aelst, Paulien Vande Velde-Van Rumst (master studenten, UGent), Jurgen Goossens (FWO postdoctoraal onderzoeker, UGent – assistant professor, Erasmus University of Rotterdam) en Sien Devriendt (assistente, UGent)

Op 13 november 2015 werd Frankrijk in het hart geraakt door een reeks terroristische aanslagen. Als reactie voerde de Franse regering een ‘noodtoestand’ in die vandaag nog steeds van kracht is. In Turkije heerst momenteel ook nog steeds een noodtoestand als reactie op de mislukte staatsgreep van 15 juli 2016, waarbij verscheidene fundamentele rechten en vrijheden op de helling staan. Na de aanslagen van 22 maart 2016 in Brussel werd ook in België het invoeren van een noodtoestand ter sprake gebracht. Dergelijke noodtoestand zet evenwel onvermijdelijk verschillende mensenrechten onder druk. Het is dan ook een belangrijke vraag of het doel de middelen wel heiligt.

Read more

Monthly Overview – December 2016 and January 2017

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent).

Read more

Scheiding van kerk en staat: naar een (werkelijk) neutrale grondwet? Interview met Thomas Leys (coördinator studiedienst Open Vld)

Bram De Cock en Tim Deley (masterstudenten UGent) namen een diepgaand interview af met Thomas Leys, coördinator van de studiedienst van Open Vld.

Leys ondersteunde Patrick Dewael bij de totstandkoming van het voorstel tot een preambule bij de Belgische grondwet.

Scheiding kerk en staatHet debat over de plaats van godsdienst binnen onze samenleving wint de laatste jaren aan belang. De voorbije decennia heeft de immigratie vanuit islamitische landen vragen doen rijzen naar de plaats van de islam. Denk bijvoorbeeld aan islamitische terrorisme, onverdoofd slachten of al dan niet voorzien van gescheiden zwemgelegenheden voor mannen en vrouwen. Hierdoor rijzen in onze postgeseculariseerde West-Europese samenleving vragen over de verhouding tussen religie – recentelijk in het bijzonder de islam – enerzijds, en de burgerlijke samenleving of de democratische staat anderzijds. Zo zijn er bezorgdheden dat binnen bepaalde bevolkingsgroepen de opvatting zou leven dat religieuze voorschriften primeren op de burgerlijke wet waardoor onze ‘fundamentele waarden’ onder druk komen te staan. Anderen daarentegen beschouwen godsdienst als inherent onverzoenbaar met een rationeel wereldbeeld, waardoor in twijfel wordt getrokken of religie rechtmatig een plaats mag opeisen in de staat. De discussie over de verhouding tussen religie en staat is dan ook terug van nooit weggeweest.

Het bovenstaande is niet aan de aandacht van de politieke wereld ontsnapt. Uit verschillende hoeken wordt opgeroepen tot een aangepaste (grond)wettelijke regeling inzake de verhouding tussen kerk, geloof en staat. Patrick Dewael (Open Vld) nam het initiatief tot het opstellen van een verslag over het karakter van de staat in de Commissie Grondwet. Kamerleden Veerle Wouters en Hendrik Vuye betoogden in een reactie dat de grondwet expliciet de suprematie van de burgerlijke wet boven religieuze voorschriften dient voor te schrijven. Patrick Dewael stelde op zijn beurt voor om een preambule aan onze grondwet toe te voegen en bepaalde grondwettelijke bepalingen te wijzigen. Hij beoogt onder meer de scheiding van geloof en staat, de neutraliteit van de overheid, de gelijkheid van mannen en vrouwen en meer in het algemeen de waarden van de Verlichting prominenter in de grondwet te verankeren. Reacties vanuit andere partijen geven evenwel aan dat de noodzaak van dergelijke grondwetswijzigingen niet door iedereen als even dringend wordt ervaren. De huidige verhouding tussen kerk en staat vormt immers het resultaat van historische compromissen. Het is geen sinecure om deze evenwichten substantieel in vraag te stellen.

Read more

(Hoofd)rol van de gemeenten in de Eandis-sage: terugblik en blik op de toekomst

Pieterjan Claeys, Sarah Van Meel, Guillaume Vyncke (master studenten, UGent), Jurgen Goossens (FWO postdoctoraal onderzoeker, UGent – assistant professor, Erasmus University of Rotterdam) en Sien Devriendt (assistente, UGent)

 

septemberverkoopDe spannendste bladzijden in het Eandis-verhaal zijn voorlopig geschreven. De deal met het Chinese staatsbedrijf State Grid, dat in het kader van een kapitaalverhoging 14% participaties zou verwerven in Eandis Assets, is na alle heisa van de baan. Afgesprongen deal, einde verhaal? Niet volgens Eandis, aangezien vers kapitaal nog steeds broodnodig is zowel voor het afbouwen van historische schulden als voor de modernisering van het distributienet. De wenselijkheid om beroep te doen op (buitenlandse) privé-investeerders heeft al heel wat inkt laten vloeien, waarbij ook de achtergrond en mogelijke motieven van State Grid uitgebreid werden bekritiseerd. In deze bijdrage gaan we niet in op de opportuniteit van dergelijke deal, maar proberen we een beter inzicht te geven in de juridische achtergrond. We vragen ons immers af wie begrijpt waarom gemeenteraden – vaak met weinig kennis ter zake en op basis van onvoldoende informatie – mee moesten beslissen over een hypercomplexe deal met een prijskaartje van meer dan 800 miljoen euro waarbij een buitenlands staatsbedrijf invloed zou verwerven in een belangrijk segment van onze energievoorziening. We gaan ook dieper in op de vraag of er momenteel wel sprake is van voldoende democratische controle in de energiedistributiesector.

 

Read more

Monthly Overview – November 2016

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent).

Read more

Monthly Overview – October 2016

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent).

Read more

Lecture F. Tulkens ‘Fundamental rights and state security: inseparable allies’ (Constitutional Law Lecture Series – 30 November 2016)

tulkensBelConLawBlog and the Constitutional Law Research Group would like to invite you for a guest lecture by Em. Prof. Françoise Tulkens, former judge in the European Court of Human Rights, on “Fundamental rights and state security: inseparable allies”.
Prof. Tulkens will elaborate in English upon a highly important and timely topic, i.e. the compatibility of counterterrorism measures with international human rights. She will also analyze the advantages and pitfalls of a constitutional state of emergency.

Read more

High Court geeft “Brexiteers” een les in Brits grondwettelijk recht

Thomas Verellen (Doctoraatsbursaal, Instituut voor Europees recht, KU Leuven – Michigan Grotius Research Scholar, University of Michigan Law School)

brexitIn een uitspraak waar zowel in binnen- als buitenland met argusogen  naar werd uitgekeken, heeft de High Court of Justice voor Engeland en Wales gisteren aan de Britse eerste minister Theresa May duidelijk gemaakt dat de procedure om de EU te verlaten niet in gang kan worden gezet zonder toestemming van het Britse Parlement. In tegenstelling tot de indruk die het in juni 2016 georganiseerde referendum had gewekt, maakt de High Court in deze uitspraak duidelijk dat de grondwet van het Verenigd Koninkrijk gestoeld blijft op het beginsel dat de ‘soevereiniteit’ bij het Parlement ligt.

Read more