Scheiding van kerk en staat: naar een (werkelijk) neutrale grondwet? Interview met Thomas Leys (coördinator studiedienst Open Vld)

Bram De Cock en Tim Deley (masterstudenten UGent) namen een diepgaand interview af met Thomas Leys, coördinator van de studiedienst van Open Vld.

Leys ondersteunde Patrick Dewael bij de totstandkoming van het voorstel tot een preambule bij de Belgische grondwet.

Scheiding kerk en staatHet debat over de plaats van godsdienst binnen onze samenleving wint de laatste jaren aan belang. De voorbije decennia heeft de immigratie vanuit islamitische landen vragen doen rijzen naar de plaats van de islam. Denk bijvoorbeeld aan islamitische terrorisme, onverdoofd slachten of al dan niet voorzien van gescheiden zwemgelegenheden voor mannen en vrouwen. Hierdoor rijzen in onze postgeseculariseerde West-Europese samenleving vragen over de verhouding tussen religie – recentelijk in het bijzonder de islam – enerzijds, en de burgerlijke samenleving of de democratische staat anderzijds. Zo zijn er bezorgdheden dat binnen bepaalde bevolkingsgroepen de opvatting zou leven dat religieuze voorschriften primeren op de burgerlijke wet waardoor onze ‘fundamentele waarden’ onder druk komen te staan. Anderen daarentegen beschouwen godsdienst als inherent onverzoenbaar met een rationeel wereldbeeld, waardoor in twijfel wordt getrokken of religie rechtmatig een plaats mag opeisen in de staat. De discussie over de verhouding tussen religie en staat is dan ook terug van nooit weggeweest.

Het bovenstaande is niet aan de aandacht van de politieke wereld ontsnapt. Uit verschillende hoeken wordt opgeroepen tot een aangepaste (grond)wettelijke regeling inzake de verhouding tussen kerk, geloof en staat. Patrick Dewael (Open Vld) nam het initiatief tot het opstellen van een verslag over het karakter van de staat in de Commissie Grondwet. Kamerleden Veerle Wouters en Hendrik Vuye betoogden in een reactie dat de grondwet expliciet de suprematie van de burgerlijke wet boven religieuze voorschriften dient voor te schrijven. Patrick Dewael stelde op zijn beurt voor om een preambule aan onze grondwet toe te voegen en bepaalde grondwettelijke bepalingen te wijzigen. Hij beoogt onder meer de scheiding van geloof en staat, de neutraliteit van de overheid, de gelijkheid van mannen en vrouwen en meer in het algemeen de waarden van de Verlichting prominenter in de grondwet te verankeren. Reacties vanuit andere partijen geven evenwel aan dat de noodzaak van dergelijke grondwetswijzigingen niet door iedereen als even dringend wordt ervaren. De huidige verhouding tussen kerk en staat vormt immers het resultaat van historische compromissen. Het is geen sinecure om deze evenwichten substantieel in vraag te stellen.

Read more

(Hoofd)rol van de gemeenten in de Eandis-sage: terugblik en blik op de toekomst

Pieterjan Claeys, Sarah Van Meel, Guillaume Vyncke (master studenten, UGent), Jurgen Goossens (FWO postdoctoraal onderzoeker, UGent – assistant professor, Erasmus University of Rotterdam) en Sien Devriendt (assistente, UGent)

 

septemberverkoopDe spannendste bladzijden in het Eandis-verhaal zijn voorlopig geschreven. De deal met het Chinese staatsbedrijf State Grid, dat in het kader van een kapitaalverhoging 14% participaties zou verwerven in Eandis Assets, is na alle heisa van de baan. Afgesprongen deal, einde verhaal? Niet volgens Eandis, aangezien vers kapitaal nog steeds broodnodig is zowel voor het afbouwen van historische schulden als voor de modernisering van het distributienet. De wenselijkheid om beroep te doen op (buitenlandse) privé-investeerders heeft al heel wat inkt laten vloeien, waarbij ook de achtergrond en mogelijke motieven van State Grid uitgebreid werden bekritiseerd. In deze bijdrage gaan we niet in op de opportuniteit van dergelijke deal, maar proberen we een beter inzicht te geven in de juridische achtergrond. We vragen ons immers af wie begrijpt waarom gemeenteraden – vaak met weinig kennis ter zake en op basis van onvoldoende informatie – mee moesten beslissen over een hypercomplexe deal met een prijskaartje van meer dan 800 miljoen euro waarbij een buitenlands staatsbedrijf invloed zou verwerven in een belangrijk segment van onze energievoorziening. We gaan ook dieper in op de vraag of er momenteel wel sprake is van voldoende democratische controle in de energiedistributiesector.

 

Read more

Monthly Overview – November 2016

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent).

Read more

Monthly Overview – October 2016

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent).

Read more

Lecture F. Tulkens ‘Fundamental rights and state security: inseparable allies’ (Constitutional Law Lecture Series – 30 November 2016)

tulkensBelConLawBlog and the Constitutional Law Research Group would like to invite you for a guest lecture by Em. Prof. Françoise Tulkens, former judge in the European Court of Human Rights, on “Fundamental rights and state security: inseparable allies”.
Prof. Tulkens will elaborate in English upon a highly important and timely topic, i.e. the compatibility of counterterrorism measures with international human rights. She will also analyze the advantages and pitfalls of a constitutional state of emergency.

Read more

High Court geeft “Brexiteers” een les in Brits grondwettelijk recht

Thomas Verellen (Doctoraatsbursaal, Instituut voor Europees recht, KU Leuven – Michigan Grotius Research Scholar, University of Michigan Law School)

brexitIn een uitspraak waar zowel in binnen- als buitenland met argusogen  naar werd uitgekeken, heeft de High Court of Justice voor Engeland en Wales gisteren aan de Britse eerste minister Theresa May duidelijk gemaakt dat de procedure om de EU te verlaten niet in gang kan worden gezet zonder toestemming van het Britse Parlement. In tegenstelling tot de indruk die het in juni 2016 georganiseerde referendum had gewekt, maakt de High Court in deze uitspraak duidelijk dat de grondwet van het Verenigd Koninkrijk gestoeld blijft op het beginsel dat de ‘soevereiniteit’ bij het Parlement ligt.

Read more

Developments in Belgian Constitutional Law: The Year 2015 in Review

In the fourth instalment of the I-CONnect Year-in-Review series, Luc Lavrysen (Judge at the Belgian Constitutional Court and Full Professor at Ghent University), Jan Theunis (Associate Professor at Hasselt University and law clerk at the Belgian Constitutional Court), Jurgen Goossens (Postdoctoral Researcher at Ghent University and Assistant Professor at Erasmus University of Rotterdam), Pieter Cannoot (Academic Assistant at Ghent University), and Viviane Meerschaert (Legal Officer at the Belgian Constitutional Court) published a report on the developments in Belgian constitutional law of 2015.

See L. Lavrysen, J. Theunis, J. Goossens, P. Cannoot and V. Meerschaert, Developments in Belgian Constitutional Law: The Year 2015 in Review, Int’l J. Const. L. Blog, October 12, 2016, at: http://www.iconnectblog.com/2016/10/developments-in-belgian-constitutional-law-the-year-2015-in-review.

Read more

Monthly Overview – July, August, September 2016

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Marie DeCock (student assistant, UGent)

Read more

Monthly Overview – June 2016

BelConLawBlog publishes a selected reading list of (I) new scholarship on Belgian constitutional law in journals and books, (II) decisions of the Belgian Constitutional Court in which a violation of the Constitution has been found, (III) upcoming conferences, and (IV) calls for papers. In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

This overview was composed by Juan Benjumea Moreno (academic assistant, UGent).

Read more

The two faces of counter-terrorism measures: fundamental rights and freedoms pressurized by counter-terrorism measures

Jasmine Rayée, Sophie Schiettekatte, Dorien Surinx, Judith Vermeulen (master students, UGent), Pieter Cannoot (assistant, UGent) and Dr. Jurgen Goossens (postdoctoral researcher, UGent)

See Dutch version below

terrorismFollowing the Paris attacks in November 2015, the Belgian federal government issued a list of counter-terrorism measures to be implemented as a tool to combat the surge of terrorism threats. The proposals, depicted as necessary for the safety and security of the citizens, did not come as a surprise. An increase in anti-terrorism measures can be observed all over Europe and beyond, allegedly justified as part of a state’s obligation under international law to protect its citizens. However, some measures inevitably entail restrictions on fundamental rights and freedoms. Are we witnessing an unprecedented pressure on our fundamental constitutional rights? This post will analyse the effect of recent counter-terrorism measures on the right to privacy, the right to freedom and nationality in Belgium. While combating terrorism clearly constitutes a legitimate aim, it is necessary to analyze the proportionality, necessity and efficiency of some measures.

Read more