The future of Brussels after the sixth state reform

See Dutch version below

Jana Huyghe and Pieter Steenhaut (master students Advanced Study of Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overview sixth state reform: part 6 of 6

After the sixth state reform, Brussels has become more than a full-fledged region. One could now call Brussels a 'super-Region' or 'Region-Community’.”

“Citizens are increasingly convinced of the idea that the inhabitants of Brussels form a group which should govern Brussels without interference from the Flemish and French Community.”

brusselsThe Brussels-Capital Region has acquired many powers in the sixth state reform. Although Flemish politicians often suggest to combine transfer of powers and additional financial means for this region with an internal institutional reform of Brussels, a simplification has again not been achieved. Brussels remains a tangle of many institutions, so that a thorough structural reform is still necessary. Theoretically, several evolutions are conceivable in the future, but how does Brussels evolve in reality?

Read more

De toekomst van Brussel na de zesde staatshervorming

Jana Huyghe en Pieter Steenhaut (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker, UGent) en Pieter Cannoot (assistent, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 6 van 6

“Na de zesde staatshervorming is Brussel méér dan een volwaardig gewest geworden. Men kan Brussel nu zelfs een ‘supergewest’ of ‘gewestgemeenschap’ noemen.”

 “In toenemende mate staan burgers achter de idee dat Brusselaars samen één groep vormen die Brussel behoren te besturen zonder inmenging van de Vlaamse en Franse Gemeenschap.”

brusselsHet Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft in de zesde staatshervorming heel wat nieuwe bevoegdheden verworven. Hoewel vanuit Vlaamse hoek vaak wordt geopperd om bevoegdheidsoverdrachten en bijkomende financiering voor dit gewest te koppelen aan een grondige interne Brusselse staatshervorming, werd een vereenvoudiging opnieuw niet gerealiseerd. Brussel blijft een onoverzichtelijk kluwen van vele instellingen, waardoor een diepgaande structurele hervorming zich nog steeds opdringt. Op theoretisch vlak zijn verschillende toekomstbeelden denkbaar, maar hoe evolueert Brussel in werkelijkheid?

Read more

Implementatie van de zesde staatshervorming Exclusief interview met Vlaams topambtenaar Martin Ruebens

martin ruebensMartin Ruebens is bijna 5 jaar secretaris-generaal van het Departement Algemeen Regeringsbeleid (DAR), één van de dertien beleidsdomeinen van de Vlaamse administratie. Hij is sinds 1990 ambtenaar in dit departement. De heer Ruebens staat aan het hoofd van de Vlaamse "kanselarij" en is in die hoedanigheid het contactpunt met de andere deelstaatregeringen en de federale kanselarij. Recentelijk werd hij door de Vlaamse regering tevens aangesteld als voorzitter van het nieuwe voorzitterscollege. Hij werd bovendien door de vorige Vlaamse regering aangesteld om de volledige problematiek van de zesde staatshervorming onder de loep te nemen met het oog op de implementatie van de overheveling van federale bevoegdheden naar Vlaanderen. Het is in deze hoedanigheid dat hij deelnam aan de interfederale Task Force Zesde Staatshervorming en het implementatieproject heeft gecoördineerd op Vlaams niveau. BelConLawBlog vond het dan ook hoog tijd voor een diepgaand gesprek met dé Vlaamse topambtenaar en stuurde bijgevolg studenten van de Grondige Studie Grondwettelijk Recht (UGent), namelijk Brigitte De Gryse en Bram Jaques, naar Brussel voor een exclusief interview.

Enkele citaten:

“Bij de federale administraties leeft soms een "we hebben het zo goed gedaan en nu wordt ons dat afgenomen"-mentaliteit.”

“De budgetten die overkomen zijn niet honderd procent deze die op federaal niveau werden ingezet. Het is geweten dat de politieke afspraak bij de zesde staatshervorming ook een operatie is om de overheidsschuld van de Belgische Staat af te bouwen.”

“Door de krappe budgettaire situatie is ingrijpen in de fiscaliteit net een opportuniteit. De woonbonus, zoals we die nu kennen, wordt onbetaalbaar. Hetzelfde geldt voor de dienstencheques.”

 “Los van specifieke bevoegdheidsdomeinen, kunnen we nog verder gaan in de fiscale autonomie. Fiscaliteit ligt gevoelig bij de bevolking, maar is wel hét middel bij uitstek om een goede budgettaire situatie en dus een goed beleid te creëren.”

Read more

Transfer of powers in the sixth state reform: Copernican revolution?

See Dutch version below

Rutger Goeminne & Eva Van Der Meulen (master students Advanced Study Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overview sixth state reform: part 5 of 6

“The sixth state reform adds additional complexity to the Belgian institutional structure and distribution of powers. It is, therefore, time to question the distinction between communities and regions. A new state structure based on one type of federated states, similar to other federal countries like Germany, Switzerland and the U.S., would substantially contribute to more transparency.”

bevoegdheidsverdelingAlea iacta est. On 6 December2011, 541 days after the elections and with the world record of government formation, the government of Prime Minister Di Rupo took the oath. Negotiations of almost a year and a half had led to the so-called “Butterfly Agreement” on the sixth state reform. This agreement mainly laid the foundations for a transfer of powers worth 20 billion euros from the federal level to the federated states (regions and communities). Now that the agreement has been converted into legislation and is being implemented on the level of the states, it is the right moment to take a closer look at the transfer of powers.

Read more

Bevoegdheidsoverdrachten in de zesde staatshervorming: Copernicaanse omwenteling?

Rutger Goeminne en Eva Van der Meulen (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker, UGent) & Pieter Cannoot (assistent, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 5 van 6

“De zesde staatshervorming maakt de Belgische institutionele structuur en bevoegdheidsverdeling wederom complexer. Het wordt dan ook tijd om het onderscheid tussen gemeenschappen en gewesten in vraag te stellen. Een nieuwe staatsstructuur gebaseerd op één soort deelstaten, vergelijkbaar met andere federale landen zoals Duitsland, Zwitserland en de V.S., zou een enorme stap vooruit zijn naar meer transparantie.”

bevoegdheidsverdeling NederlandsOp 6 december 2011 was de kogel finaal door de kerk: 541 dagen na de verkiezingen en met een wereldrecord regeringsvorming op zak, legde de regering-Di Rupo de eed af. Het resultaat van bijna anderhalf jaar onderhandelen was het zogenaamde Vlinderakkoord over de zesde staatshervorming. Het akkoord legde vooral de basis voor zo’n 20 miljard euro bevoegdheidsoverdrachten van de federale overheid naar de deelstaten (gemeenschappen en gewesten). Nu het akkoord is omgezet in wetgeving en de implementatie volop aan de gang is, wordt het tijd om de bevoegdheidsoverdrachten van naderbij te bekijken.

Read more

Monthly Overview – November 2014

BelConLawBlog publishes a selected reading list of new scholarship regarding Belgian constitutional law in journals and books (I), decisions of the Belgian Constitutional Court in which a violation of the Constitution has been found (II), news articles (III), and call for papers (IV). In order to submit relevant developments for our monthly overview, please contact us.

Read more

Reform of Special Finance Act and regional fiscal autonomy

See Dutch version below.

Célia Nennen and Carl Kyndt (master students Advanced Study of Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) and Pieter Cannoot (assistant, UGent)

Overview sixth state review: part 4 of 6

The institutional agreement on the sixth state reform announced a substantial reform regarding the financing of the federated entities. Consequently, the Special Finance Act of 6 January 2014 introduces more fiscal autonomy for the regions. Hereafter, the main principles of the reform will be explained.

afbeelding BFWDuring Belgium’s transformation into a federal state, a complex set of rules has been designed in order to finance the regions and communities. The third state reform of 1988 has led to the approval of the Special Finance Act. The Act established that the financing of the regions and communities mainly stems from allocated parts (‘dotations’) of the federal personal income tax and the value-added tax.

Read more

Hervorming Bijzondere Financieringswet en gewestelijke fiscale autonomie

Célia Nennen en Carl Kyndt (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoraal onderzoeker, UGent) en Pieter Cannoot (assistent, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 4 van 6

Het institutioneel akkoord over de zesde staatshervorming stelde een aanzienlijke hervorming van de deelstatelijke financiering in het vooruitzicht. De Bijzondere Wet van 6 januari 2014 voert voornamelijk meer fiscale autonomie in voor de gewesten. Hierna worden de belangrijkste principes van de hervorming toegelicht.

afbeelding BFWBij de omvorming van België tot een federale staat werd een vrij omslachtig kluwen ontworpen om de gemeenschappen en gewesten te financieren. De derde staatshervorming van 1988 luidde het begin in van de Bijzondere Financieringswet (BFW). De BFW zorgde ervoor dat de financiering voor de gewesten en gemeenschappen voornamelijk uit toegewezen delen (‘dotaties’) van de federale personenbelasting (PB) en de belasting op toegevoegde waarde (BTW) kwamen.

Read more

Reform of the Senate: fresh start or step towards the end of bicameralism?

See Dutch version below

Benjamin Magnus & Pauline Verbiest (master students Advanced Study Constitutional Law, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overview sixth state reform: part 3 of 6

“If the Senate wants to uphold its raison d’être, it should develop into an efficient consultation platform for the federated entities which solves institutional conflicts and prepares future steps in the reform of the Belgian (con)federal state.”

SenaatThe Belgian Senate looks completely different after the sixth state reform. The Butterfly Agreement of October 11, 2011 on the sixth state reform executed a reform of the bicameral system, whereby the Senate and its function were revised. From now on, the Senate is an assembly representing the interests of the federated entities on the federal level. An altered composition and more limited powers should enable the Senate to fulfill this new role as chamber of the federated entities. However, it remains to be seen how the new Senate will fulfill its (restricted) role. If the Senate wants to uphold its raison d’être, we believe it should develop into an efficient consultation platform for the federated entities which solves persisting disagreements between the Communities and Regions, and prepares future steps in the reform of the Belgian (con)federal state.

Read more

Hervorming van de Senaat: nieuwe start of tussenstap naar einde van het bicameralisme?

Benjamin Magnus & Pauline Verbiest (masterstudenten Grondige Studie Grondwettelijk Recht, UGent), Jurgen Goossens (doctoral researcher, UGent) & Pieter Cannoot (academic assistant, UGent)

Overzicht zesde staatshervorming: deel 3 van 6

“Indien de Senaat zijn bestaansreden wil behouden, moet de instelling zich ontpoppen tot een efficiënt overlegplatform voor de deelstaten dat communautaire problemen ontmijnt en toekomstige stappen in de hervorming van de Belgische (con)federale Staat voorbereidt.”

SenaatDe Belgische Senaat ziet er na de zesde staatshervorming helemaal anders uit. Het Vlinderakkoord van 11 oktober 2011 over de zesde staatshervorming voerde een hervorming van het Belgische tweekamerstelsel door, waarbij de Senaat en diens functie werden gewijzigd. De Senaat is nu een assemblee die de belangen van de deelstaten op het federale niveau vertegenwoordigt. Een gewijzigde samenstelling en een beperkter bevoegdheidspakket moeten bijdragen tot de vervulling van deze nieuwe rol als deelstatenkamer. Het valt echter af te wachten hoe de vernieuwde Senaat zijn (beperkte) rol zal invullen. Indien de Senaat zijn bestaansreden wil behouden, moet hij zich volgens ons ontpoppen tot een efficiënt overlegplatform voor de deelstaten dat communautaire problemen ontmijnt en toekomstige stappen in de hervorming van de Belgische (con)federale Staat voorbereidt.

Read more